เคยมั้ยครับ... เห็นเพื่อนโพสต์โชว์อวดกำไรจากการซื้อหุ้นไบโอเทค (Biotech) บริษัทยารักษาโรคมะเร็งแบบปรับต่อยีนตัวใหม่ ที่ชื่อและสเปคศัพท์เฉพาะทางอ่านแทบไม่ออก คุณคันมือยิบๆ ตัดสินใจพอกางกระเป๋าไล่ซื้อตามทันที แล้ววันรุ่งขึ้นยาตรวจไม่ผ่านอย.อเมริกา หุ้นร่วง -80% ปลิววับหายไปในอากาศ!
กรณีแบบนี้ Charlie Munger และ Warren Buffett พ่อพระแห่งวอลล์สตรีท คงส่ายหัวเบาๆ แล้วเรียกมันว่าความสูญเงินอันเกิดจากการก้าวข้าม "Circle of Competence" (ขอบเขตแห่งความรอบรู้) ของคุณเองครับ!
"ฉันไม่ลงทุนในสิ่งฉลาดๆ ที่ฉันหูหนวกตาบอด"
บัฟเฟตต์และมังเกอร์ บริหารพอร์ตหลักแสนล้านดอลลาร์ใน Berkshire Hathaway มาหลายทศวรรษ พวกเขาปฏิเสธหุ้นเทคฯ สุดว้าว ยุคดอทคอมฟองสบู่มานักต่อนัก (ก่อนจะมาเข้าใจธุรกิจ Apple (AAPL) ในสิบกว่าปีให้หลัง) ทำไมพวกเขาถึงไม่ชอบเป็น "เซียนกูรูในทุกเรื่อง"?
มังเกอร์สอนไว้จับใจว่า:
"เราควรรู้เสมอว่าขอบจักรวาล 'สิ่งที่เราเข้าใจจริงๆ' มันลากเส้นอยู่ตรงไหน พื้นที่วงกลมนั้นจะเล็กจิ๋วเท่ากำปั้นก็ไม่เป็นไร... แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ คุณต้องรู้ว่า 'เส้นขอบ' ของมันอยู่ตรงไหน และอย่าเดินก้าวข้ามออกไปเด็ดขาด!"
Circle of Competence คืออะไร?
สมมติคุณเป็นวิศวกรโรงงานประกอบรถยนต์:
- •วงกลมข้างใน (สิ่งที่คุณรู้ลึกรู้จริง): คุณจะมองออกฝีจักรเลยว่า ชิ้นส่วนยานยนต์เจ้าไหนดำเนินกิจการดี, ตลาดรถอีวี (EV) แบบ Tesla (TSLA) หรือ Ford (F) มีความเป็นไปได้แค่ไหนในการลดต้นทุน, บริษัทผลิตเซ็นเซอร์แบบไหนทนผ่าทนกะโหลก นี่คือวงกลมทองคำของคุณ เล่นหุ้นหมวดนี้ยังไงคุณก็มีแต้มต่อชนะวอลสตรีท!
- •วงกลมรอบนอก (สิ่งที่คุณหูหนวก): หุ้นอสังหาฯ ซับคอมเพ็กซ์ตึกให้เช่าในนิวยอร์ก หรือหุ้นยารักษาโรคหลอดเลือดหัวใจ
มังเกอร์เตือนบ่อยๆ ว่า นักลงทุนจะเริ่ม "สูญเงินจำนวนมหาศาล" ก็ต่อเมื่อพวกเขาได้กำไรจากข้างในวงกลมจนฮึกเหิม แล้วเดินยืดอกขยายปีกออกไปลงทุนนอกวงกลมที่ตัวเองไม่ถนัด (อารมณ์เหมือนเก่งซ่อมรถยนต์แล้วคิดว่าก็น่าจะผ่าตัดหัวใจคนไข้เองได้)
3 ขั้นตอนลากเส้นวงกลมของคุณเอง (สำหรับคนไทยเล่นหุ้นอเมริกา)
1. จงซื่อสัตย์กับหน้ากระจกให้มากที่สุด ยอมรับข้อจำกัดตัวเอง ถ้าคุณไม่ใช่หมอ หรือโปรไฟล์ไอทีสุดจี๊ด ลิสต์รายการอุตสาหกรรมในตลาดหุ้นอเมริกา (S&P 500 Vectors) แล้วกากบาทหมวดที่คุณ "งง" ทิ้งไปให้หมด! ตัดขาดทุนล่วงหน้าตั้งแต่ยังไม่กระดิกนิ้ว
2. กุมความเรียบง่าย (Stick to Munger's "Too Hard" Pile) โต๊ะทำงานของ Charlie Munger มีถาดตะกร้า 3 ใบ: In, Out, และ "Too Hard" (ยากเกินไป) บริษัทไหนที่โครงสร้างพิลึกกึกกือ หาตระการตางบกระแสเงินสดย้อนไม่เจอ (เช่น คริปโตบางประเภทที่เสกอากาศมาขาย) มังเกอร์จะโยนมันลงตะกร้า Too Hard แล้วไม่แยแสสนใจมันอีกเลยตลอดกาล! คุณก็ควรมีถังขยะ Too Hard ในพอร์ตตัวเองเช่นกัน
3. หาผู้ช่วยครอบจักรวาล (Broad-Market Index / ETF) ถ้าวงกลมแห่งความฉลาดของคุณมันมีจำกัด (เช่น รู้จักแต่วิธีซื้อ iPhone หรือกินโค้กแค่นั้น) ก็ไม่ได้แปลว่าคุณเล่นหุ้นโลกไม่ได้! วิธีขยายวงกลมให้ควบรวมตลาดสหรัฐฯ ทั้งกระดานคือ การซื้อกองทุน ETF แบบครอบจักรวาล (เช่น VOO, VTI ถัวเฉลี่ยกวาดล้างทั้งประเทศอเมริกา) ให้การเติบโตนวัตกรรมมันดันขึ้นทั้งกระดานโดยไม่ต้องง้อหา Circle จำเพาะ!
สรุปและ Call to Action
- 1.ถือหลักการ "ขอบเขตแห่งความฉลาดส่วนบุคคล" (Circle of Competence) ห้ามเก่งเกินหน้าคูน้ำท่อหน้าบ้านตัวเอง
- 2.ไม่ใช่เรื่องน่าอายที่จะบอกผ่าน "โอกาสรวยทะลุฟ้า" ในอุตสาหกรรมเทคฯ แปลกๆ ที่เราอ่านไม่ออก
- 3.พื้นที่ที่คุณมีแต้มต่อในสายอาชีพหรือสินค้าที่คุณเสพรายวัน คือเหมืองขุดหุ้นแสนล้านที่คุณได้เปรียบ
ค้นหาและสำรวจตัวเองว่า วงจรทักษะแห่งความสามารถของคุณเข้าคู่เคมีกับหุ้นหมวดอุตสาหกรรมสหรัฐอเมริกา (Sector ETF) กองไหนบ้าง เจาะลึกรายชื่อหุ้นค่ายยา, ค่ายพลังงาน, หรือกลุ่มเทคโนโลยี พร้อมข้อมูลเครื่องมือที่อ่านง่ายในฉบับคนไทยได้เปรียบกว่าที่ Bulltiq.com นะคร้าบ! รู้น้อยต่อยหนัก ดีกว่ารู้เยอะแต่งุนงง!
Disclaimer: ความรู้ระดับลึกในอุตสาหกรรม ช่วยป้องกันข้อผิดพลาดพื้นฐานได้จริง ทว่าความแปรเปลี่ยนโครงสร้างระดับมหภาคย่อมส่งผลลัพธ์เหนือการควบคุมส่วนตนได้ทุกเมื่อ