ในการทำสงครามยุคกลาง สิ่งที่จะตัดสินชะตากรรมของปราสาทเวลามีข้าศึกมาล้อม ไม่ใช่ปืนใหญ่ แต่คือ "คูเมือง (Moat) ที่ขุดปกป้องรอบๆ กำแพง!" ยิ่งคูเมืองกว้างและลึกล้อมจระเข้ไว้มากเท่าไหร่ ปราสาทก็ยิ่งรอดตายยืนหยัดรวยสะดือปลิ้น!
คุณตา Charlie Munger และกัปตันคู่หู Warren Buffett เป็นคนบุกเบิกการเอาคอนเซ็ปต์นี้มาใช้กับตลาดวอลสตรีท (Economic Moat) มังเกอร์กล่าวไว้ดุดันว่า:
"ผมไม่ต้องการธุรกิจที่ดีที่สุดในวันนี้ ผมต้องการธุรกิจที่จะตอกฝาโลงคู่แข่งได้ในอีก 20 ปีข้างหน้า!"
ทำไมคูเมืองถึงสำคัญชี้ขาดโลก? ในสภาพทุนนิยม (Capitalism) เมื่อมีใครทำธุรกิจแล้วได้กำไรดีปรี๊ดด... คู่แข่งหน้าใหม่จะแห่กันกระโดดเข้ามาแย่งชีนบ่อทองทันที สุดท้ายตลาดจะอิ่มตัว ทุกคนตัดราคาสู้กัน และกำไรของบริษัทนั้นจะกลืนหายไปในอากาศ! เว้นเสียแต่ว่า... บริษัทนั้นมี Moat กีดกันศัตรูไม่ให้ข้ามกำแพงมาได้!
5 คูเมืองป้องกันฐานธุรกิจสุดแกร่ง
ถ้าคุณอยากคัดสแกนหาตัวแม่แห่งตลาดหุ้นอเมริกา (S&P 500) จงหาคูเมือง 5 อย่างนี้ให้เจอครับ:
1. Network Effect (ยิ่งคนใช้เยอะ เรายิ่งมีอำนาจ) ตัวอย่าง: Meta (META) หรือ Visa (V) ลองนึกภาพคุณหนี Facebook ไปตั้งแอปใหม่ มันไม่มีใครเล่นด้วย! ยิ่งคลับผู้ใช้เยอะขึ้นเท่าไร แบรนด์ยิ่งแกร่ง มูลค่ายิ่งคูนเด้ง ศัตรูหน้าใหม่อยากทำแอป Social Media ตาม ก็ต้านประจัญบานไม่ได้แล้ว!
2. Intangible Assets (สินทรัพย์ที่จับต้องไม่ได้) ตัวอย่าง: จิตวิญญาณแบรนด์ Coca-Cola (KO), ลิขสิทธิ์ยารักษาโรค (Patents) คุณผลิตน้ำอัดลมรสชาติอร่อยกว่าโค้กได้รึเปล่า? ได้แหงๆ! แต่คุณสามารถตะโกนบอกคนทั้งโลกว่าคุณคือ "ความสุขวันปาร์ตี้ออริจินัล 100 ปี" แบบโค้กได้ไหม? ไม่มีทาง! นี่แหละคือพลังของแบรนด์และสัมปทาน
3. Switching Costs (ค่าย้ายค่าย มันเจ็บปวดกระเทือนตับ) ตัวอย่าง: Salesforce (CRM) หรือ Microsoft (MSFT) องค์กรที่มีซอฟต์แวร์ Excel และระบบเครือข่ายของ Windows ฝังรากลึกพนักงาน 5,000 คน ถ้าสมมติคู่แข่งมีซอฟต์แวร์ใหม่ถูกกว่า 20%... บอสบริษัทจะยอมจ่ายค่าย้ายฐานข้อมูลและทนนอนฟังเด็กร้องไห้เวลาเทรนนิ่งระบบใหม่เหรอ? ไม่มีวัน! การจับมัดตราสังลูกค้าไว้ได้ คือคูเมืองที่โหดเหี้ยมมาก!
4. Cost Advantage (ฉันผลิตได้ถูกกว่า นายก็ตายลูกเดียว) ตัวอย่าง: Walmart (WMT) หรือ Amazon (AMZN) การที่แบรนด์ขยายไซส์มหึมาสั่งของทีละล้านๆ กล่อง (Economies of Scale) ทำให้กำแพงต้นทุนของพวกเขาต่ำติดดิน ถ้าศัตรูร้านขายของชำหน้าใหม่เดินเข้ามาหั่นราคาแข่ง Amazon ก็แค่ทุบหลังแอ่นบี้ราคาลงไปจนศัตรูเลือดอาบนอนตาย!
5. Efficient Scale (ตลาดเฉพาะทาง ปิดประตูตายห้ามเข้า) ตัวอย่าง: ยักษ์ใหญ่ที่ทำท่อส่งน้ำมัน หรือหุ้นทางด่วนและสัมปทานเก็บขยะสาธารณูปโภค (Utilities sector) อุตสาหกรรมบางประเภทสร้างใหม่ก็ไม่คุ้มทุนแล้ว เช่น ตลาดรถไฟรางหนักผูกขาด (Union Pacific - UNP) ใครจะบ้าไปลงทุนหมื่นล้านสร้างรางรถไฟใหม่ทับเส้นเดิมกันเล่า? คูเมืองนี้ทำให้เป็นเจ้าของตลาดเบ็ดเสร็จผู้เดียว!
สรุปและ Call to Action
- 1.Moat (คูเมือง) คือกลไกความได้เปรียบยั่งยืน ที่ปกป้องกำไรจากผีดิบคู่แข่งที่จ้องแย่งกอบโกยโลกทุนนิยม
- 2.ตะแกรงร่อนหุ้นในฝัน (The Perfect Stocks) ต้องประกอบไปด้วย 1 ใน 5 รูปแบบคูเมืองข้างต้นเป็นอย่างน้อย
- 3.หุ้นที่มี P/E สูงนิดหน่อย แต่มี Moat แข็งเป็นตึกคอนกรีต มังเกอร์สอนว่า "คุ้มค่าจะซื้อ มากกว่าหุ้นทรง P/E ต่ำราคาถูก แต่ไร้เกราะกำบังอนาคต"
ถึงเวลาสำรวจพอร์ตบัญชีของคุณแล้วครับ หยิบหน้ากระดานมาสะสางทีละตัวเลย หุ้นที่คุณถือๆ มาเนี่ย... มันมีคูเมืองป้องกันหรือเปล่า? หรือเป็นแค่เต็นท์ผ้าใบโดนน้ำท่วมก็ปลิวหาย? เจาะข้อมูล Moat Index และตัวเจาะเกราะเชิงลึกบริษัทยอดมันสมองสหรัฐฯ ได้ที่ Bulltiq.com คัดตะแกรงพรีเมียมให้กระชับพอร์ตได้เลยครับ!
Disclaimer: แม้แต่คูเมืองขนาดกำแพงเมืองจีนก็สามารถโดนเทคโนโลยีใหม่ระดับ Disruptive ตีสลายได้ในท้ายที่สุด (เช่น กล้องโกดัก หรือมือถือโนเกีย) โปรดอัพเดตสถาณการณ์ทางนวัตกรรมเสมอ